5 symptomen om een burn-out te voorkomen

5 symptomen om een burn-out te voorkomen

donderdag 4 april 2019 - Viktor Steijger

Een burn-out. Misschien wel één van de meest gehoorde verschijnselen in onze moderne samenleving. Sta je in de lift met 6 collega’s, dan is er een grote kans dat één van jullie burn-outklachten heeft. Geen misselijke cijfers. Gelukkig kun je de symptomen van een burn-out al in een vroeg stadium herkennen, zodat je in kunt grijpen. Wij vertellen je er graag meer over.

Ondanks dat er geen betrouwbare cijfers zijn over hoe vaak stress, overspannenheid en burn-out voorkomen, stelt TNO/CBS dat in 2017 één op de zes werknemers te kampen had met burn-outklachten. Daarnaast zou 36% van het ziekteverzuim stressgerelateerd zijn.

Burn-out in beeld

Dit vertaalt zich in een economische schade van ruim 7,5 miljoen verzuimdagen ter waarde van 1,8 miljard euro. Omgerekend betekent dat een kostenpost van 60.000 euro per burn-out geval. Voldoende economische en maatschappelijke noodzaak om burn-outs te voorkomen. 

Maar bovenal is het voor de medewerker met een burn-out ontzettend vervelend. Niet alleen duurt een gemiddelde burn-out drie maanden en is werkhervatting vaak pas weer aan de orde na zes tot acht maanden. Ook zijn de gevolgen op fysiek, emotioneel en sociaal niveau allerminst prettig te noemen.  

Bron: Vanuit een bedrijfseconomisch perspectief (Wendbaar Werken, E. Steijger, S. Steijger en V. Steijger, 2019).

 

Definitie van een burn-out

Er bestaat in de psychiatrie geen officiële diagnose voor een burn-out en huisartsen geven verschillende benamingen aan diagnoses. Heb je te maken met symptomen die overduidelijk duiden op een burn-out, kan het goed gebeuren dat je huisarts zegt dat een burn-out niet bestaat. Daar sta je dan, met je klachten.

De LESA-richtlijn helpt je gelukkig een handje verder. Voldoe je aan de volgende vier criteria, dan is er sprake van overspanning:

  1. Ten minste drie van de volgende klachten:

  • vermoeidheid

  • gestoorde of onrustige slaap

  • prikkelbaarheid

  • niet tegen drukte/herrie kunnen

  • emotionele labiliteit

  • piekeren

  • gejaagdheid

  • concentratieproblemen

  • vergeetachtigheid

  1. Gevoelens van controleverlies en/of machteloosheid

  2. Significant beperkingen in het beroepsmatig en/of sociaal functioneren

  3. Symptomen zijn niet uitsluitend toe te schrijven aan een psychiatrische stoornis

 (Bron: LESA Overspanning en burn-out)


Voldoe je aanvullend aan de volgende drie criteria, dan duidt dat op een burn-out:

  1. Er is sprake van overspanning (dus alle 4 voorgaande criteria).

  2. De klachten zijn meer dan zes maanden geleden begonnen.

  3. Gevoelens van vermoeidheid en uitputting staan sterk op de voorgrond.

(Bron: LESA Overspanning en burn-out)

Symptomen die duiden op een burn-out

Voorkomen is beter dan genezen. Wanneer je symptomen al in een vroeg stadium herkent, kun je eerder ingrijpen en een burn-out - hopelijk - voorkomen. Symptomen kunnen ontstaan op verschillende niveaus:

 

Fysiek

Cognitief

Emotioneel

Gedrag

  • Spanningsklachten in nek of schouders

  • Onverklaarbare pijntjes

  • Hoofdpijn

  • Verlies van libido

  • Steeds verkouden worden

  • Hartkloppingen

  • Concentratieproblemen

  • Alleen het negatieve kunnen zien

  • Je zorgen maken of piekeren

  • Geheugenproblemen

  • Moeilijker beslissen/veel twijfelen

  • Veel gedachten/een onrustig hoofd

  • Gespannen gevoel / opgefokt zijn

  • Irritatie / een kort lontje

  • Gedeprimeerd of ongelukkig gevoel

  • Eenzaamheid

  • Emotionele wisselvalligheid

  • Chagrijnig zijn

  • Uitstelgedrag

  • Jezelf afzonderen

  • Te veel of te weinig eten

  • Te veel of te weinig slapen

  • Excessief alcohol- of drugsgebruik

  • Zenuwtics (bijvoorbeeld nagelbijten)

(Bron: Fokking druk, Thijs Launspach, 2018)

Wat kun doen aan een burn-out?

Als je bovenstaande symptomen herkent, is het belangrijk beter inzicht te krijgen waar deze stress precies vandaan komt. Welke onderdelen in je leven of in je werk geven je veel stress? En waarvan krijg je juist veel energie? Zorg ervoor dat je manieren vindt om je eigen energie, veerkracht en vitaliteit te herstellen.

Het omgaan met (de symptomen van) een burn-out heeft voor een groot gedeelte te maken met bewustwording. Niet alleen van factoren die zorgen voor stress, maar ook van hoe jij met stress en stressverhogende gedachten om gaat.

Ook kun je voor jezelf eens na gaan wat jouw waarden en drijfveren zijn. Zijn de keuzes die je maakt in je privéleven en op je werk daar een weerspiegeling van? Of kun je wellicht andere keuzes maken die daar wel op aansluiten en je juist energie geven in plaats van kosten?

Schroom ook niet om de hulp van een loopbaan- of vitaliteitscoach in te schakelen. Ook kun je met klachten terecht bij je huisarts of bedrijfsarts.

 

Ook benieuwd hoe je burn-out kunt voorkomen? Check onze open training “Kick out burn out" of neem direct contact op.

terug naar het overzicht

terug naar het overzicht

Zij zijn er beter van geworden