Dag van de teamontwikkeling

Dag van de teamontwikkeling

donderdag 12 oktober 2017 - Stephen Steijger

3 invalshoeken om uitdoven van je team tegen te gaan! 

Zo zorg je ervoor dat je team goed afgesteld staat!

Vandaag is het de dag van de teamontwikkeling en dus goed om hierbij stil te staan. Graag deel ik in deze blog hoe je met de natuurwetten van de branddriehoek het beste uit je team haalt.

Je kunt teamwork bekijken door de bril van de welbekende branddriehoek. De driehoek geeft namelijk de belangrijkste drie elementen weer, die spelen bij een brand: brandbare stof, ontbrandingstemperatuur en zuurstof. Het natuurkundige uitgangspunt is dat het blussen van branden kan plaatsvinden door het wegnemen van één of meer van deze bouwstenen. Als we de parallel trekken naar organisaties, kunnen we stellen dat het bij mensen in teams en organisaties hetzelfde werkt (Van der Sluis, 2017). 



Brandstof
De brandbare stof binnen organisaties zijn de talenten en het potentieel die binnen een team aanwezig zijn. Het begint met het kennen van de eigen en elkaars talenten en sterke punten en inzicht in de manier waarop je deze voor het werk productief inzet. Benut iedereen zijn voor minimaal driekwart zijn talenten voor het team? Om in de metafoor te blijven: welk materiaal hebben we in ons team waar de vonken vanaf vliegen? Als dat bekend is, ben je er nog niet. Talenten alleen zijn nog geen garantie voor goede prestaties.

Warmtebron
De warmtebron staat symbool voor de motivatie bij mensen. Je ziet zo of er ‘prik’ en ‘elektriciteit’ in het team zit en dus of er sprake is van bevlogenheid. Het gaat hier om de  energie waarmee mensen in hun werk zitten (vitaliteit), de manier waarop ze over hun werk praten (toewijding) en de manier waarop ze opgaan in hun werk (absorptie). Een goede graadmeter is of mensen shining eyes of pretoogjes laten zien. Bevlogenheid merk je aan de mate van elektriciteit die in de lucht hangt en aan het energieniveau van het team. De teamtemperatuur is een belangrijke graadmeter voor organisatie-uitkomsten. Echter: ook dan ben je er nog niet helemaal.

Zuurstof
Zodra de zuurstof afneemt zal een brand doven. 21 % zuurstof is het percentage waarbij een brand zich goed kan ontwikkelen. Indien er minder zuurstof zal zijn, dan zal er een onvolledige verbranding plaatsvinden. Omgekeerd geldt: bij een brand waar (veel) meer zuurstof bij komt zal de brand sneller en heftiger zijn. Zuurstof staat symbool voor de omstandigheden waarin mensen met hun talent en motivatie verkeren. Zuurstof is voor de meeste mensen het krijgen van vertrouwen van de leiding, de ruimte krijgen om je je ding te doen. Als mensen een groot deel van hun tijd werk kunnen doen wat dicht bij hun talenten en persoonlijkheid ligt, zijn mensen op hun best. Als er ruimte is om talentgericht te werken, dan schiet de productiviteit en werkplezier omhoog.

Ook zaken als openheid, veiligheid, gedeelde kernwaarden, een inspirerende visie/missie en coachend leiderschap zijn cruciale zuurstof-factoren.

 KNOP-model

De branddriehoek heeft opvallend veel overeenkomsten met het KNOP-model dat drie collega’s en ik samen ontwikkelden voor drie boeken over talentmanagement en teamontwikkeling de afgelopen 10 jaar. Het KNOP-model is een handvat hoe je naar teams en organisaties kunt kijken en aan welke knoppen je kunt draaien.

Mijn broer en collega Viktor deed hier in 2009 al wetenschappelijk onderzoek naar. Het leidende principe achter talentmanagement is het acroniem KNOP en omvat de volgende betekenis:

K: Kennis & Kunde (Talent)

N: Nut en Motivatie (Motivatie, bevlogenheid/betrokkenheid)

O: Omgeving- en Omstandigheden

P: Plezier en Prestatie (resultaatgericht werken)

Als we dit vertalen naar de branddriehoek, ziet dat er als volgt uit.

Brandstof:            Kennis & Kunde binnen het team (Talent)

Warmtebron:       Nut en Motivatie (Motivatie)

Zuurstof:               Omgeving- en Omstandigheden (Omgeving)

Vuur en vlam:      Prestatie of de productiviteit (Prestatie)

Aan welke KNOP draaien?

Presteren professionals ondanks of dankzij de organisatie? Hoe zit dat nou eigenlijk? Wetenschappers Stolovitch (2004) en Dean e.a. (1996) ontdekten een decennium terug al dat de belangrijkste oorzaken van productiviteitblokkades voor 75% neerkomen op omgevingsfactoren en 25% terug te voeren zijn op het niveau van het individu.

De hefboom zit dus voor driekwart in de omgeving en dat terwijl in verreweg de meeste gevallen ingrepen worden gedaan bij de mensen zelf. Daarom is wat ons betreft de branddriehoek voor organisaties niet gelijkwaardig, maar zou het accent voor driekwart op de werkomgeving en omstandigheden moeten liggen.

Het gaat niet alleen om het ontdekken en ontwikkelen van talenten en het in stand houden van de motivatie. Floreren is bovenal een kwestie is van vruchtbare voedingsbodem vinden. Grond waarop talenten zich kunnen ontwikkelen. De vraag is: Wie ziet jou staan? Wie ziet jouw talenten? Wie heeft vertrouwen in jouw eigenheid?

Natuur kan niet zonder zonlicht. Voor organisaties waar je het beste uit mensen en teams wilt halen is dat: menslicht. Als je wilt dat mensen floreren zoals plantenvoedsel Pokon dat voor planten doet, zo is menslicht dat voor mensen. Zoek zo’n omgeving uit waar menslicht is. Waar mensen jou echt zien staan. Waar je niet bekeken wordt vanuit je schaduwkant. Of in de schaduw wordt gezet. Dus niet waar collega’s en leidinggevenden alleen maar focus leggen op je valkuilen of wat er niet goed gaat en je zelfvertrouwen aantasten. Het is aangetoond dat coachend en verbindend leiderschap en een talentgerichte werkomgeving de beste voedingsbodem is voor mensen om het beste uit zichzelf te halen. Menslicht is het elixer dat je in vuur en vlam zet.

Een handreiking aan teamleiders/directeuren/HR-adviseurs. Je kunt veel tijd, budget en energie inzetten voor opleidingen, ontwikkeltrajecten, motivatieprogramma’s. Allemaal erg belangrijk. De grootste impact bereik je door te werken aan een talentvriendelijk werkklimaat.

Kortom, talent hebben is goed,

gemotiveerd zijn is beter en

een talentvriendelijke werkomgeving het best.

 

 

Bronnen:

Van der Sluis, L. (2017) Congres De dag van de coach: Floreren. Bussum

Steijger, Steijger, Steijger, de Jongh (2015) Top 10 voor topteams: Boom Nelisse. Amsterdam

Steijger, V., Steijger, E. en Steijger, S. (2011) Your company’s got talent; Thema. Zaltbommel

Steijger, V. (2009) Talent: hygiëne- of succesfactor? Masterthesis, wetenschappelijk onderzoek RUG.

terug naar het overzicht

Zij zijn er beter van geworden