Van doemdenken naar DOENdenken! deel 1

Van doemdenken naar DOENdenken! deel 1

dinsdag 16 juni 2020 - Viktor Steijger

In deze coronatijd leer je jezelf en anderen goed kennen. Ik denk vaak aan het gezegde “Tegenspoed legt het karakter bloot, voorspoed bedekt het”. Of maak daar liever van: ‘Goede tijden verhullen, slechte tijden onthullen’. Zo vraag ik me vaak af: Hoe gedraagt iemand zich in deze coronatijd? De hamvraag is: wentelt iemand zich in pessimisme, schakel je om naar realisme en ben je zelfs ook in staat tot positivisme? In deze blog neem ik je mee hoe ik vanuit mijn vak als bedrijfstrainer en coach kijk vanuit de positieve psychologie, sterkepuntenbenadering, appreciative inquiry en NLP.

Positieve psychologie

De wetenschap van positieve psychologie krijgt tegenwoordig meer en meer aandacht. Tenminste, als je het mij vraagt, altijd nog te weinig. Om met Rutger Bregmans in zijn nieuwe boek “De meeste mensen deugen” te spreken’, de nieuwsmedia mikt vooral op negatief nieuws, omdat dat simpelweg beter verkoopt. Sowieso is het verstandig voor je energiehuishouding jezelf op een ‘streng nieuwsdieet’ te zetten. En al helemaal de maalstroom en lawine van al het coronanieuws, dat over je wordt uitgestort, te negeren.

Terug naar de positieve psychologie. Veel van de ideeën en theorieën uit de positieve psychologie gaan over geluk en lekker in je vel zitten. De opkomst en het succes van bladen als de Happinez en Flow illustreren dit ook. De essentie van de Positieve Psychologie gaat over positieve ervaringen, eigenschappen en manieren, te weten:

  1. positieve ervaringen die mensen kunnen hebben, zoals geluk, hoop en liefde; 
  2. positieve eigenschappen, zoals vitaliteit, doorzettingsvermogen en wijsheid;
  3. positieve manieren waarop organisaties een positief verschil kunnen maken binnen overheid, bedrijfsleven en de maatschappij.

De positieve psychologie ziet zich daarmee als een uitbreiding op de 'traditionele’ psychologie, die primair gericht is op het ontdekken en genezen van psychische problemen als bijvoorbeeld depressie. Als je het mij vraagt is dit zelfs de essentie van het leven, namelijk: ‘what makes life most worth living’. En daarmee een allesomvattend vertrekpunt in mijn dagelijkse denken en doen als trainer en coach.

De kracht van 'klavertje vier'

Deze relatief nieuwe wetenschap kun je ook voor werkend Nederland als krachtig en prachtig vertrekpunt zien voor organisatie-, team- en persoonlijke ontwikkeling. Zo heeft professor Fred Luthans de theorie van psychologisch kapitaal ontwikkeld, ook wel PsyCap geheten. Dit is gebaseerd op uitvoerig onderzoek naar positieve eigenschappen die je met de juiste ‘conditietraining’ verder kunt ontwikkelen en meten en die positief effect hebben op het omgaan met problemen, stress, tegenslag en ook je prestaties helpen verhogen. In de literatuur beschrijft Matthijs Steenveld in zijn boek “Optimisme, Hoop, veerkracht en zelfvertrouwen” (2017) dit ook kernachtig. 

PsyCap bestaat uit:

  1. Optimisme is het besef van de invloed die jij hebt op wat er gebeurt.
  2. Hoop is de mentale vaardigheid om te zien waar je naartoe wilt.
  3. Veerkracht is het vermogen om bij tegenslag weer op te staan of er zelfs van te groeien.
  4. Zelfvertrouwen is het vertrouwen dat je hebt om een specifieke taak goed uit te kunnen voeren.

Wij bij Optimaal Talent noemen dit ook wel het ‘klavertje vier van je mindset’! Wie deze vier eigenschappen en mentale vaardigheden verder ontwikkelt, heeft minder last van stress en angst, is gelukkier, levert betere prestaties op het werk en is ook tevredener met het werk, zo blijkt uit onderzoek van Luthans.
Ik zou zeggen, gauw in deze coronatijd aan de slag met dat klavertje vier!

Als ik op mijn trainingen aan de deelnemers vraag: hoe is het bij jou gegaan in de coronatijd? Krijg ik een heel ander antwoord dan bij de vraag: “Wat heeft de coronacrisis, hoe naar ook, jou ook gebracht?" Die laatste vraag geeft de essentie van de positieve psychologische weer. Van de week besloot ik na twee vraagrondes en ruim twintig positieve antwoorden te stoppen. Het bleek ook hier hoe verbluffend snel mensen komen tot positieve denkenergie als ze hun positieve spier aanzetten:

  1. “Ik had meer tijd voor de kinderen;
  2. “Ik had meer tijd voor boeken lezen”
  3. “Er is weer schone lucht boven Alaska”
  4. “Een kansloze nee van je baas bij je voorstel over thuiswerken is niet langer no go”
  5. “Ik heb drie maanden geen files gehad en drukke kantoortuin niet hoeven meemaken”

En nog zo vijftien stuks. Als je mensen in de juiste in de positieve mindset helpt zetten, sta je versteld, hoe natuurlijk positief denken eigenlijk voor jou en mij is!

Drie tips voor meer positivisme

  1. Denk bij problemen niet in of-of, maar in en-en of in termen van en/of. Dat maakt je niet alleen ontvankelijker, maar ook wendbaarder. Let maar eens op het grote gehalte of-of denken. Het zet het denken vaak op slot.
  2. Laat je als positivo niet opzij zetten als naïef of oppervlakkig. Leg uit dat jij als antwoord op een probleem, op zoek bent naar mogelijkheden. Wees daarbij ‘realistisch waar het moet en vooral optimistisch waar het kan”.
  3. Kijkend naar de berichtgeving van de dagelijkse bak ellende, maatschappelijke en privéproblemen die je uitgestort krijgt, heb ook jij steeds een keus tussen twee brillen: de zwarte of de roze. Die ene van problemen, die ander van oplossingen.

Neerlands bekendste en wijlen filosoof ging ons al voor: ‘elk nadeel heb z’n voordeel’.
Welke bril zet jij op? Kies zelf maar.

Veel wijsheid.

En ik wens je vooral veel optimisme, hoop, veerkracht en zelfvertrouwen.

Ofwel, van doemdenken naar DOENdenken!

terug naar het overzicht

terug naar het overzicht

Zij zijn er beter van geworden